พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช น้อมรำลึกถึงพระผู้สร้างเมืองบุรีรัมย์

เมื่อ พ.ศ. 2319 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ขณะทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าพระยาจักรีในแผ่นดินกรุงธนบุรี ได้ยกทัพมาปราบขบถเจ้าเมืองนางรองจนสำเร็จเรียบร้อย ขณะยกทัพกลับได้แวะพักทัพ พบเมืองร้างที่ลุ่มน้ำห้วยจระเข้มาก มีชัยภูมิดีแต่ไข้ป่าชุกชุม ผู้คนไม่กล้าอยู่อาศัย จึงทรงรวบรวมคนจากเมืองตลุง เมืองสุรินทร์ เมืองสังขะ และเมืองขุขันธ์ มาก่อตั้งเมืองใหม่ขึ้นที่เมืองร้างนั้นเรียกว่า “เมืองแปะ” เพราะมีต้นแปะขึ้นชุกชุม ความดีความชอบครั้งนั้นทำให้พระองค์ได้รับพระราชทานพระอิสริยยศเป็นสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก ส่นเองแปะนั้นก็เจริญรุ่งเรืองขึ้นตามลำดับ และเปลี่ยนชื่อเป็น “เมืองบุรีรัมย์” ในสมัยรัชกาลที่ 5 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ และพัฒนาก้าวหน้ามาถึงปัจจุบัน

การสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์

ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันยิ่งใหญ่แห่งผู้ทรงสร้างเมืองบุรีรัมย์ ประชาชนชาวบุรีรัมย์จึงพร้อมใจกันสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์เพื่อเฉลิมพระเกียรติและเป็นที่เคารพสักการะ รวมทั้งเป็นศูนย์รวมจิตใจที่แสดงถึงความจงรักภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์และมหาจักรีบรมราชวงศ์ โดยสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมงกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินมาทรงวางศิลาฤกษ์เมื่อ พ.ศ. 2538 และทรงประกอบพิธีเปิดเมื่อ พ.ศ. 2542